SMOG staat voor "Spreken Met Ondersteuning van Gebaren" en is een communicatiewijze die kinderen en volwassenen helpt om taal beter te begrijpen en zelf vlotter over te brengen.  Bij SMOG wordt gesproken taal ondersteund door gebaren: de sleutelwoorden van een zin worden tegelijk uitgesproken én uitgebeeld met gebaren, het zogenaamde key-word-signing.  Belangrijk om weten is dat de gesproken taal daarbij zeker niet wegvalt, integendeel, de gebaren versterken en verduidelijken wat er gezegd wordt.
De gebaren zelf zijn afgeleid uit de Vlaamse Gebarentaal, maar het gaat om een bewust beperkte set van ongeveer 500 gebaren.  Zo blijft SMOG eenvoudig aan te leren en toegankelijk voor iedereen: de persoon zelf, maar ook ouders, begeleiders, leerkrachten en iedereen in de omgeving.
Het resultaat?  Communicatie die duidelijker, rustiger en vooral verbindender wordt.

Waarom werkt SMOG?

De kracht van SMOG zit in de eenvoud: je maakt taal visueel. Wat je zegt, wordt tegelijk zichtbaar, en dat maakt een wereld van verschil.  Wie gebaren gebruikt, vertraagt bovendien automatisch zijn spreektempo, waardoor de luisteraar meer tijd krijgt om alles op te nemen.  Daar komt bij dat woorden abstract zijn, terwijl gebaren concreet zijn: ze hebben een echte afbeeldingswaarde.  Een gebaar toont vaak letterlijk wat het betekent.
Ook motorisch biedt SMOG een groot voordeel.  Spreken vraagt heel fijne motorische vaardigheden, terwijl gebaren beroep doen op de grovere motoriek.  Ze zijn daardoor makkelijker traag uit te voeren en bij te sturen.  Een gebaar kan je zelfs laten "bevriezen" om het extra duidelijk te maken, met woorden lukt dat niet.  Bovendien gebruiken we van nature allemaal al gebaren; met SMOG spreken we gewoon af om allemaal dezelfde te gebruiken.
En misschien wel het belangrijkste: SMOG remt het spreken niet af, integendeel.  De gesproken taal wordt ondersteund en versterkt en wie SMOG gebruikt, wordt makkelijker begrepen. Zo groeit het zelfvertrouwen én de goesting om te communiceren.

Voor wie werkt SMOG?

Oorspronkelijk werd SMOG ontwikkeld voor mensen met een verstandelijke beperking.  Maar de kracht van deze communicatiewijze reikt veel verder: SMOG kan ingezet worden bij heel wat verschillende doelgroepen. Denk daarbij aan:

Kortom: overal waar communicatie moeizaam verloopt of een extra duwtje kan gebruiken, kan SMOG het verschil maken.
Uiteraard moet ook de omgeving SMOG kennen en er gebruik van maken want anders is er geen communicatie mogelijk.

Waarom is SMOG nodig?

Het antwoord is eenvoudig: om beter met elkaar te communiceren.  Communicatie maakt verbinding tussen mensen.  Wie kan communiceren, neemt actiever deel aan het leven en de omgeving, participatie groeit waar begrip groeit.  Communicatie maakt je bovendien onafhankelijker: je kan zelf aangeven wat je wil, voelt of nodig hebt, zonder dat anderen dat voor jou moeten invullen.
Ook op emotioneel vlak maakt SMOG een groot verschil.  Wie zich begrijpbaar kan maken, ervaart minder frustratie.  Heel wat moeilijk gedrag en zelfs agressie ontstaat immers uit de onmacht om niet begrepen te worden.  SMOG neemt die drempel weg en brengt rust in de communicatie.
En er is meer: het gebruik van SMOG heeft ook gunstige effecten op de cognitieve ontwikkeling en het talig functioneren.  Gebaren stimuleren het brein, versterken het taalbegrip en geven de taalontwikkeling een duwtje in de rug.  SMOG is dus niet zomaar een hulpmiddel, het is een sleutel tot verbinding, zelfstandigheid en groei.

Hoe gaan we te werk?

Alles begint bij de cliënt zelf.  We bekijken eerst zorgvuldig de mogelijkheden: wat kan deze persoon aan en wat heeft hij of zij precies nodig?  Op basis daarvan stellen we een woordenschat samen op maat: een beperkt aantal gebaren, afgestemd op de mogelijkheden en de noden van de cliënt.
Deze gebaren worden aangeleerd in individuele sessies, maar daar stopt het niet.  SMOG werkt pas echt als het doorgetrokken wordt naar de volledige leefwereld: thuis, in de klas, bij familie, bij de babysitter, tijdens hobby's...  Daarom betrekken we ook de omgeving actief.  Samen leren zij de gebaren aan, samen bepalen we wat belangrijk is en samen ontdekken we welke gebaren we nog willen toevoegen.
Eén gouden regel daarbij: van de omgeving verwachten we dat ze de gebaren correct uitvoeren: de cliënt zelf mag gerust fouten maken.  Zo creëren we een veilige, ondersteunende omgeving waarin communiceren aangenaam wordt en groeien vanzelf gaat.

Wil je weten of SMOG iets voor jou, je kind of je cliënt kan betekenen? Vanuit Diksmuide begeleid ik mensen in heel West-Vlaanderen. Neem gerust vrijblijvend contact op en samen bekijken we de mogelijkheden.